Građanska inicijativa Gospić je nas dom pozdravila je u petak odluku Ministarstva zaštite okoliša i zelene tranzicije o poništenju prethodne odluke za projekat tvornice za preradu litijuma u poslovnoj zoni Smiljansko Polje, prema kojoj investitor nije bio dužan izraditi studiju uticaja na životnu sredinu.
U rješenju Ministarstva zaštite okoliša od 27. veljače 2026., koje je Hini dostavila inicijativa “Gospić je nas dom”, navodi se da se poništava rješenje Ministarstva gospodarstva i održivog razvoja od 22. travnja 2024. godine. kojim je obustavljen postupak ocjene o potrebi procjene uticaja na životnu sredinu za projekat Poslovna zgrada – fabrika za preradu litijum sode”. Tim rješenjem poništava se i zaključak Ministarstva ekonomije i održivog razvoja od 5. aprila 2024. godine, te se predmet vraća u stanje prije zaključenja od 5. aprila 2024. godine i rješenja konstatacije od 20. aprila 2024. godine i konstatacije od 20. aprila 2024. godine. nadležnim organima, te da projekat ovakvog obima nije smio napredovati bez sveobuhvatne procjene uticaja na životnu sredinu“, navodi se u saopštenju građanske inicijative.
Istovremeno su tražili da se utvrdi pod kojim okolnostima je prethodno prihvaćena studija investitora, odnosno da li je namjerno izigrana zakonska regulativa. Firma JEDRO DS INNOVATION iz Zagreba i gradonačelnik Gospića ulažu u pogon za preradu litijeve sode Darko Milinović u utorak je zatražilo od Ministarstva da se jasno izjasni da li i dalje ostaje pri stavu da za takvu investiciju nije potrebna studija uticaja na životnu sredinu.
Investitor je pogrešno naveo
Ministarstvo zaštite okoliša je u rješenju navelo da postoji opravdan interes javnosti za ovaj tehnološki proces, koji se prvi put pojavljuje u Hrvatskoj, te je s ciljem zaštite zdravlja kao javnog interesa ponovno pregledalo spis predmeta, sadržaj studije i tehničke karakteristike. “Ponovnim pregledom utvrđeno je da se radi o hemijsko-tehnološkom postrojenju kontinuiranog rada, sa planiranim kapacitetom prerade od cca 8.800 tona godišnje litijum karbonata i 7.300 tona kalcijum oksida godišnje, i proizvodnjom oko deset hiljada tona godišnje litijum hidroksida monohidrata, sa kontinuiranim radom postrojenja od 7,60 sati rada godišnje”, navodi se u saopštenju.
Fabrika litijuma se već gradi, ali nema sve dozvole: jedan detalj posebno upada u oči
Utvrdili su i da će se godišnje kao nusproizvod proizvoditi 11.890 tona kalcijum karbonata. Ministarstvo je utvrdilo i da se radi o preradi hemijskih poluproizvoda i proizvodnji hemikalija kapaciteta deset hiljada tona godišnje i više, a ne o postrojenju za topljenje mineralnih materija, što je investitor pogrešno naveo, kako je navedeno. „Shodno navedenom, s obzirom na obim, kapacitet i tehnološke karakteristike, projekat predstavlja industrijsku hemijsku preradu sa mogućim uticajima na komponente životne sredine i mogućim opterećenjem životne sredine“, navodi se u odluci koju je potpisao državni sekretar. Anja Bagarić. Zaključuje se da je ranije postojala “očigledna pogrešna primjena materijalnog prava”.
